nieuwsactiviteitenover saltabelmeewerkencontact
Blauwdrukken monitoring sprinkhanen en krekels - 23/01/2014 - 19:41

Het uitvoeren van soortenbeschermingsprogramma's, het soortenbeleid algemeen en de rapportering voor natura2000 vereisen betrouwbare informatie over de toestand van dieren en planten in Vlaanderen. Daarom wordt momenteel hard gespijkerd aan de opstelling van meetnetten voor monitoring van diverse faunagroepen, waaronder sprinkhanen en krekels. In deze blauwdruk wordt bekeken welke informatie nodig is per soort, wat de statistische onderbouwing is en hoe de monitoring praktisch georganiseerd kan worden, ondermeer door inzet van vrijwillige tellers. Sprinkhanen en krekels vertegenwoordigen een belangrijke functionele groep ongewervelden en leveren een schat aan informatie voor het beheer van waardevolle natuurgebieden. De sprinkhanenwerkgroep kreeg de blauwdruk voor monitoring voorgelegd voor commentaar. In het oorspronkeljke voorstel stonden negertje, heidesabelsprinkhaan en veenmol als op te volgen soorten. De werkgroep juicht de aandacht voor orthoptera in de soortenmonitoring toe en staat positief tegenover de sfeer van overleg waarin dit gebeurt. Ze dringt er evenwel op aan de selectie van soorten te herbekijken en terug te grijpen naar de hiervoor opgestelde criteria, zoals de internationale betekenis van de Vlaamse populatie of de indicatorwaarde voor de toestand van een natura2000 habitattype.

Saltabel sprinkhanengegevens op GBIF - 10/10/2013 - 10:33

Je vraagt je af wat er met de historische sprinkhaangegevens, het resultaat van vele uren vrijwillig veldwerk en invoerweekends in collecties, en met gegevens uit het pré-waarnemingen.be tijdperk nog gebeurt na de publicatie van de voorlopige atlas? En vooral: hoe je ze kan raadplegen om te zien welke sprinkhanen in een gebied voorkomen? Dat wordt vanaf nu voor iedereen mogelijk door de publicatie van de oude Saltabel gegevens op GBIF (Global Biodiversity Information Facility). GBIF is een internationale open data infrastructuur voor biodiversiteitsgegevens die hoofdzakelijk door overheden gefinancierd wordt. Ze laat toe dat iedereen gegevens kan bevragen en gebruiken in een gemeenschappelijk formaat. Hierdoor worden deze gegevens kwalitatief opgeslagen en ontsloten en beschikbaar gemaakt voor onderzoek, natuurbescherming, beheer en beleid. Door de publicatie op GBIF wordt het binnenkort hopelijk ook mogelijk de oudere Saltabel gegevens te bekijken op de interactieve verspreidingskaartjes in waarnemingen.be. Gewoon de knop show GBIF aanklikken rechts van de kaart.

Verslag Zadelsprinkhanenweekend van 30/8 tot 1/9 - 02/09/2013 - 21:14

Een inventarisatie van de historische vindplaatsen toonde aan dat de zadelsprinkhaan enkel nog voorkomt in enkele heidereservaten: de Mechelse Heide, de Kikbeekbron, de Opglabekerzavel en het Heiderbos. Op de overige plaatsen waar de soort vroeger werden aangetroffen, was geen geschikt habitat meer aanwezig, meestal omdat de heide te zeer was verbost. Hier en daar werd de heide ondertussen wel terug vrijgemaakt, maar deze maatregelen kwamen op een aantal vindplaatsen helaas te laat.

Verslag excursie Zwin 4/8/2013 - 06/08/2013 - 07:11

Met vier enthousiastelingen doorkruisten we een deel van het Zwin en vonden alle te verwachten soorten. Aan de rand van de Kleyne Vlakte, een droog grasland, vonden we Zuidelijk Spitskopjes, Greppelsprinkhanen en Krassers.  In Tobroek (een deel van de Zwinbosjes) bemerkten we daarnaast nog 11 soorten: Boomsprinkhaan, Struiksprinkhaan, Duinsabelsprinkhaan, Grote groene sabelsprinkhaan, Ratelaar, Knopsprietje, Bruine Sprinkhaan, Gewoon Spitskopje, Blauwvleugelsprinkhaan, Zanddoorntje en Zeggendoorntje. In de namiddag gingen we nog eens de Zwinvlakte in en vonden aan de rand van het Park een Struiksprinkhaan en vooraan in de vlakte Grote Groene Sabelsprinkhaan en Kustsprinkhanen. Daarnaast hadden we ook oog voor de overige flora en fauna van het gebied.

Verslag excursie Zwarte Beek 20/7/2013 - 26/07/2013 - 16:22

De Vallei van de Zwarte Beek is niet enkel het grootste Natuurpunt reservaat, het is ook een heel divers gebied qua biotopen. Dat vertaalt zich in een grote rijkdom aan sprinkhaansoorten. In de natte hooilanden zagen we Moerassprinkhaan, op vochtige plaatsen veel Wekkertjes en op de droge duinen en graslanden waren nog heel wat Veldkrekels aan het zingen. In droge bosranden weerklonk overal de zang van Boskrekel. We zochten zeer gericht naar Schavertje in de ‘Witte Bergen’ maar vonden er enkel grote aantallen Knopsprietje en veel Heivlinder. In de natte heide zong het Negertje en nabij de Steinswijer was het boeiend om drie minder algemen waterjuffers samen aan te treffen, zowel Tangpantserjuffer, Tengere pantserjuffer als Zwervende pantserjuffer.

Verslag excursie Kasteel van Horst 13/7/2013 - 26/07/2013 - 16:18

Zoals verwacht hebben we de Zompsprinkhaan kunnen aantreffen. Verder was de algemeenste soort op dat perceel Greppelsprinkhaan, zoals dat tegenwoordig in heel de regio het geval is. Ook op een recente omvorming van bos naar heischraal grasland zaten al een hoop Greppelsprinkhanen. Verder agen we ook de Kleine ijsvogelvlinder.

Verslag excursie de Gaume 18/5/2013 - 20/05/2013 - 11:45

De doorntjes waar we naar op zoek gingen (Tetrix ceperoi & Tetrix bolivari) vonden we helaas niet. Wel zagen we Zeggendoorntje (Tetrix subulata) en Gewoon doorntje (Tetrix undulata). Verder hoorden we een Veldkrekel (Gryllus campestris) en vonden we larven van Bramensprinkhaan (Pholidoptera griseoaptera), Grote groene sabelsprinkhaan (Tettigonia viridissima) en Chorthippus species. Daarnaast hadden we ook aandacht voor ondermeer langpootmuggen, donderbeestjes, bijen en schietmotten (waaronder Oligostomis reticulata: nieuw voor de provincie Luxemburg.

Nieuwe exotische sabelsprinkhaan in Vlaanderen - 20/11/2012 - 11:03

Je hoeft je bed niet altijd uit voor mooie vondsten. Soms komen ze gewoon naar je toe. Op 28 september 2012 vond een opmerkzame Floris Verhaeghe in de badkamer van zijn woning in Kortemark een vreemde sabelsprinkhaan. Het bleek een ongevleugeld vrouwrtje sabelsprinkhaan dat niet direct op naam te brengen was. Een poging tot determinatie met de Bellmann (1993) (Heuschrecken, beobachten, bestimmen) strandde, bijkbaar kwam deze soort ook niet in Duitsland voor. Gelukkig staan sinds enkele jaren pdf-versies van de uitstekende serie Faune de France op het internet. Hoewel vaak al stokoud blijven deze boekwerken hun waarde hebben. Met enige moeite kon Floris het dier determineren als Anterastes raymondi, momenteel Yersinella raymondi (Yersin, 1860).

Yersinella raymondi (Raymond's bushcricket) is een Zuid-Europese soort met een redelijk groot verspreidingsgebied dat zich uitstrekt van Zuid-Frankrijk over Italië, het Dalmatisch-Adriatische kustgebied tot Griekenland. In Frankrijk komt ze voor in Aquitanië, Midi-Pyrénées, de Languedoc-Rousillon en de Provence. De soort is een algemene verschijning van bosranden en struikgewas en durft ook wel eens in meer open vegetaties voor te komen. De noordgrens van haar verspreidingsgebied ligt evenwel ter hoogte van Alto Adige in Noord-Italië en Tessin in Zwitserland.

Hoogst waarschijnlijk is het dier op één of andere manier vanuit zijn oorspronkelijk verspreidingsgebied meegelift. Het is de vraag of de soort in staat is in ons klimaat te overleven en er zich voort te planten en een gelijkaardige kolonisatie van ons land als door de zuidelijke boomsprinkhaan (die evenmin over het vliegvermogen beschikt) de komende jaren mag verwacht worden.

Provencegevoel in de Gentse Haven - 05/09/2012 - 12:03

De Gentse wijnkrekels lieten de kwakkelzomer duidelijk niet aan hun hart komen. Vrijwilligers van Saltabel brachten recent een bezoekje aan de terreinen tussen de Singel en de Farmanstraat en konden vaststellen dat de diertjes het er naar hun zin hebben. De ruderaal begroeide bedrijfsterreinen met verspreide spoorbalast en half opgebroken beton, houden tot laat 's avonds de zonnewarmte vast. De ijle vegetatie met bezemkruiskruid en duinriet vormt klaarblijkelijk een ideaal biotoop. Al blijft het een echte uitdaging een zingend mannetje te vinden. De wijn- of boomkrekel (Oecanthus pellucens) is een zuiderse krekelsoort die in het zuiden vaak eitjes legt op druif. Ze nam sinds de jaren '90 toe in ons land maar blijft beperkt tot warme habitats zoals mijnterrils en kalkhellingen. In Vlaanderen is de soort nog steeds zeer zeldzaam. De mannetjes zingen van de vooravond tot diep in de nacht. Met haar afgeplatte lijf en donkerbruine lichaamskleur is deze krekel niet meteen moeders mooiste maar een koortje van meerdere honderden wijnkrekelmannetjes is een lust voor het oor. Het gerinkel blijft nog lange tijd in het middenoor nazinderen. Bekijk hier enkele waarnemingen en beluister de Gentse krekelkoren. Voorlopig lijkt deze unieke brok havennatuur veilig, maar dat kan in deze zeer dynamische milieus snel veranderen. Hopelijk blijft deze grote bronpopulatie nog even gevrijwaard en kan de soort op termijn nieuwe plekjes koloniseren. We kijken alvast uit naar provencegevoel in de Gentse binnenstad...

Verslag excursie Stropersbos 1/09/2012 - 01/09/2012 - 23:09

Vier harde kernleden en één aanstormende sprinkhanenfan aanwezig op deze alweer zonovergoten excursie. Op de soortenlijst van dit zeer gevarieerde natuurontwikkelingsgebied gewoon doorntje, zanddoorntje, zeggedoorntje, krasser, ratelaar, bruine sprinkhaan, snortikker, zuidelijk spitskopje, gewoon spitskopje, sikkelsprinkhaan, struiksprinkhaan, grote groene sabelsprinkhaan en holletjes van veldkrekels. Opvallende afwezige die we in dit botanisch zeer rijke (o.a. vlottende bies, koningsvaren, trekrus...) gebied met Kempische allures zouden verwachten: knopsprietje. Komt deze typische heidesoort hier niet voor of hebben we ze gemist? Verder ook mooie libellenwaarnemingen voor de provincie met tangpantserjuffer, tengere pantserjuffer en koraaljuffer in copula.