nieuwsactiviteitenover saltabelmeewerkencontact
Verslag inventarisatie Groot Schietveld - 05/07/2015 - 14/07/2015 - 12:49

 

Het Groot Schietveld is een uniek heidegebied in het noorden van Antwerpen, beschermd door de Europese habitatrichtlijn. Zowel Gouden sprinkhaan als Wekkertje werden eerder gemeld in dit militair domein, maar zijn verder niet uit de directe omgeving bekend.  Verder herbergt dit domein typische heidesoorten als Heidesabelsprinkhaan, Snortikker, Knopsprietje en Veldkrekel. Door de aanhoudende hitte was er brandgevaar op het Schietveld zelf en bezochten we enkel het publiek toegankelijke deelgebied ‘Marum’. Grote delen van dit gebied bleken vrij arm aan sprinkhanen. We troffen dan ook geen Gouden sprinkhanen aan, mogelijk deels te wijten aan de sterke wind. Wel vonden we twee Wekkertjes. In totaal troffen we 13 sprinkhanensoorten aan, waaronder de Kustsprinkhaan, die niet van het gebied bekend was. Verder waren van de partij: Struiksprinkhaan, Boomsprinkhaan, Heidesabelsprinkhaan, Grote groene sabelsprinkhaan, Gewoon en Zuidelijk spitskopje, Gewoon doorntje, Zeggedoorntje, Krasser, Bruine sprinkhaan en Ratelaar. Naast sprinkhanen namen we ook Andoornbij, Veenhommel verscheidene lieveheersbeestjes en enkele soorten libellen en waterjuffers waar, zoals Venwitsnuitlibel, Gaffelwaterjuffer en Bosbeekjuffer. Al bij al een geslaagde inventarisatie van het noordelijk deel van het Groot schietveld!

Verslag: excursie Negenoord-Kerkeweerd / Koningssteen-Kollegreend - 21/06/2015 - 13/07/2015 - 17:22

 

Onder een dreigend wolkendek vertrok de excursie in Negenoord/Kerkeweerd. Dit heringerichte ontgrindingsgebied aan de Maas te Stokkem wordt nu als natuurgebied beheerd m.b.v jaarrondbegrazing. De eerste sprinkhaan die werd opgemerkt was een zacht zingende krasser. Kort daarna werd een nimf van een spitskopje gesleept, a.d.h.v. de doorntjes op de achterdij werd ie als zuidelijk spitskopje gedetermineerd. Het sleepwerk leverde ook zand- en zeggedoorntjes op. Intussen was het beginnen regenen. Na de bui werd een blauwvleugelsprinkhaan ontdekt tussen de keien van de zomerdijk. In de vegetatie huisden diverse nimfen van de grote groene sabelsprinhaan. Ratelaar en bruine sprinkhaan werden gevangen en later ook meermaals gehoord. Inmiddels was de hemel opgeklaard en kwam de zon er meer en meer door. Op een schraler deel van de dijk met de fietsroute kon een eerste kalkdoorntje gesleept worden ! Ter hoogte van de stamplemen uitkijktoren in aanbouw (zie http://www.limburgs-landschap.be/nieuws_detail.asp?taal=nl&a=JRGRJOEPNQO8&p=1) kozen we nu het wandelpad linksom. Niet zonder resultaat want in een drooggevallen poel konden we de drie eerder genoemde doorntjessoorten opnieuw slepen, terwijl in de meer opgaande vegetatie diverse gouden sprinkhanen zongen en vele nimfen van de greppelsprinkhaan rondhupten. Een greppelsprinkhaan werd ook auditief opgemerkt en even verder werd een kustsprinkhaan gevangen. De aanwezigheid van eiken nodigde uit tot kloppen en leverde een nimf van een boomsprinkhaan op. Enkele zonnende, onvolwassen bramensprinkhanen vertegenwoordigden de laatste soort die we aantroffen.

De verplaatsing naar het andere voorziene gebied Koningssteen/Kollegreend werd gezien het enigszins gevorderde uur niet meer gemaakt. Uiteindelijke balans voor vandaag: 3 doorntjes, 5 sabelsprinkhanen en 6 veldsprinkhanen. Niet slecht voor een dag die weinig belovend begon. Naast de sprinkhanen werden o.a. ook telkens 6 soorten lieveheersbeestjes, libellen en 6 dagvlinders opgemerkt.

Verslag: Zoektocht naar veenmol in het Stropersbos – 30/05/2015 - 17/06/2015 - 09:23

Het stropersbos is één van de grotere natuurgebieden van Oost-Vlaanderen, en huist onder andere de grootste Oost-Vlaamse populatie veldkrekels. Naast een zichtwaarneming van een veldkrekel, kregen we ook een veenmol te horen! In totaal namen we tijdens deze geslaagde excursie negen soorten sprinkhanen waar:  ten minste drie soorten juveniele sprinkhanen (die niet tot op naam te brengen waren), Gewoon Doorntje, Zanddoorntje, Zeggendoorntje, Struiksprinkhaan, Veldkrekel en Veenmol.

Verslag: Zoektocht naar veenmol in het Klein Schietveld – 16/05/2015 - 15/06/2015 - 09:23

Met z’n tienen bezochten we het Klein Schietveld op zoek naar de zeldzame Veenmol. Deze vroeger algemene soort gaat tegenwoordig overal achteruit. Dit imposante insect met een verborgen levenswijze is bekend van het nabijgelegen ‘Groot Schietveld’ en van het ‘Grenspark De Zoom – Kalmthoutse Heide’. Toch slaagden we er helaas niet in om hem nu te horen te krijgen. Mogelijk speelde het slechtere weer van de voormiddag ons parten, waardoor het gebied idealiter opnieuw ’s avonds bezocht moet worden.

Andere nachtactieve dieren, zoals nachtzwaluw, gewone dwergvleermuis en veldkrekel, waren wel van de partij. Verder namen we onder andere het Gewoon doorntje en de zeldzame Veenhommel waar.

UPDATE: Het gebied werd nadien nog 2x ’s avonds bezocht, helaas opnieuw zonder succes.

 

Bijbelse sprinkhaan strijkt neer in Antwerpen - 05/12/2014 - 14:55

Begin november werd tijdens een markt op het Theaterplein in Antwerpen een Egyptische treksprinkhaan Anacridium aegyptium waargenomen. De soort onderscheidt zich van de Europese treksprinkhaan ondermeer door de gestreepte ogen en een knobbel tussen de voorpoten. Ze wordt vaak geïmporteerd met groenten. Deze keer werd de sprinkhaan aangetroffen in een kist van een bessenkrans. Meer over deze vondst lees je in dit natuurbericht.

Verslag excursie Hoge Kempen 31/08/2014 - 24/11/2014 - 18:39

Met ongeveer tien vrijwilligers ging Saltabel in Nationaal Park De Hoge Kempen op zoek naar de Zadelsprinkhaan. Deze indrukwekkende sprinkhanensoort gaat in heel Noord-Europa achteruit en wordt in België op nog maar vier locaties gevonden. De grootste populatie bevindt zich in de Mechelse Heide. Ondanks het slechtere weer werden er in zowel begraasde als onbegraasde heidepercelen verschillende Zadelsprinkhanen waargenomen. Er kon maar een fractie van het hele gebied onderzocht worden. Om een volledig zicht te hebben op de populatie is dus meer inventarisatie nodig.

Nieuwe vondsten Grote spitskop in de Gaume - 16/10/2014 - 08:57

In 2011 verscheen een Natuurbericht over de ontdekking van een Grote Spitskop (Ruspolia nitidula) nabij Lamorteau in de Gaume. Het was de tweede keer dat deze grote, slanke lichtgroene sabelsprinkhaan in België werd aangetroffen. De eerste melding dateert van 2009 toen door Kurt Hofmans een exemplaar werd gespot in de Viroinvallei. Sindsdien werd het uitkijken of deze soort (afkomstig uit Centraal en Zuid-Europa) verder zou oprukken in ons land. Begin september was het prijs: jonge biologen Steven Jacobs en Jonas Pottier vonden een luid zingend mannetje in Olloy-Sur-Viroin. Amper twee weken later ontdekten ze samen met Joachim Bertrands en Sander Bruylants opnieuw een zingend exemplaar nabij Lamorteau, dus op grote afstand van het eerder exemplaar. Zelf op zoek? Jullie waarnemingen zijn van belang om de verspreiding van de soort verder in kaart te brengen. Grote spitskoppen produceren tot in de nazomer tijdens de avonduren een zeer luid en gemakkelijk herkenbaar 'elektrisch' gezoem. Rijden met de raampjes van de wagen open, leverde alvast deze recente spectaculaire vondsten op.

Blauwdruk monitoring beschikbaar - 26/08/2014 - 08:20

Wil je weten hoe een gestructureerd meetnet voor de toestand van zadelsprinkhaan en schavertje in Vlaanderen eruit zien? Je leest het in de blauwdruk voor monitoring van sprinkhanen in Vlaanderen. Welke informatie is precies nodig, wat is de statistische onderbouwing van een meetnet en hoe kan de monitoring praktisch georganiseerd worden, ondermeer door inzet van medewerkers van Saltabel. Deze zaken komen aan bod in een INBO rapport.

SaltraBru - 08/07/2014 - 15:08

De JNM en J&N slaan opnieuw de handen in elkaar om het Brussels hoofdstedelijk gewest te inventariseren. Meer info vind je onder de rubriek 'ik wil meer' onder 'SaltaBru'.

Blauwdrukken monitoring sprinkhanen en krekels - 23/01/2014 - 18:41

Het uitvoeren van soortenbeschermingsprogramma's, het soortenbeleid algemeen en de rapportering voor natura2000 vereisen betrouwbare informatie over de toestand van dieren en planten in Vlaanderen. Daarom wordt momenteel hard gespijkerd aan de opstelling van meetnetten voor monitoring van diverse faunagroepen, waaronder sprinkhanen en krekels. In deze blauwdruk wordt bekeken welke informatie nodig is per soort, wat de statistische onderbouwing is en hoe de monitoring praktisch georganiseerd kan worden, ondermeer door inzet van vrijwillige tellers. Sprinkhanen en krekels vertegenwoordigen een belangrijke functionele groep ongewervelden en leveren een schat aan informatie voor het beheer van waardevolle natuurgebieden. De sprinkhanenwerkgroep kreeg de blauwdruk voor monitoring voorgelegd voor commentaar. In het oorspronkeljke voorstel stonden negertje, heidesabelsprinkhaan en veenmol als op te volgen soorten. De werkgroep juicht de aandacht voor orthoptera in de soortenmonitoring toe en staat positief tegenover de sfeer van overleg waarin dit gebeurt. Ze dringt er evenwel op aan de selectie van soorten te herbekijken en terug te grijpen naar de hiervoor opgestelde criteria, zoals de internationale betekenis van de Vlaamse populatie of de indicatorwaarde voor de toestand van een natura2000 habitattype.